De drie schakels van een valbeveiligingssysteem
Persoonlijke valbeveiliging werkt alleen als alle drie de onderdelen kloppen. Het harnas volgens EN 361 verdeelt de krachten over je lichaam en heeft een D-ring op de rug of borst. Meer uitleg over wat deze EN 361-norm precies vereist, lees je in ons artikel over EN 361. Het verbindingsmiddel vangt de val op: een lijn met valdemper volgens EN 355 of een meelopend valblok volgens EN 360 dat je beweging volgt en vergrendelt bij een val. Het verankeringspunt volgens EN 795 moet de krachten kunnen dragen; een leidingbeugel of dakrand is dat zelden.
Bereken altijd de vrije valruimte: de lengte van de lijn, plus de uitrekking van de valdemper, plus je eigen lichaamslengte en een veiligheidsmarge. Is die ruimte er niet, kies dan voor een systeem dat de val voorkomt in plaats van opvangt.
Keuring en reddingsplan
Valbeveiliging moet minstens jaarlijks worden gekeurd door een deskundig persoon, met een registratie daarvan. Daarnaast controleer je de uitrusting zelf voor elk gebruik op schade, corrosie en leesbare labels. Denk ook na over wat er ná een val gebeurt: wie in een harnas blijft hangen, loopt binnen korte tijd risico op hangtrauma, dus zorg dat er een reddingsplan en de middelen daarvoor aanwezig zijn.
Losse onderdelen of een complete kit?
Begin je met werken op hoogte, dan is een kit vaak de eenvoudigste keuze. De onderdelen zijn op elkaar afgestemd en je hebt in één keer een compleet systeem voor een specifieke situatie, zoals werk op een dak, op een steiger of in de bouw. Er is ook een kit voor verticaal klimmen en abseilen.
Losse onderdelen zijn handig als je een bestaand systeem aanvult of vervangt. Let er dan op dat elk onderdeel past bij de rest: karabiners volgens EN 362 moeten aansluiten op de ogen van je harnas en het ankerpunt. Een dubbele vallijn zorgt ervoor dat je altijd met minstens één haak verbonden blijft als je van ankerpunt wisselt.
Aanvullende bescherming bij werken op hoogte
Valbeveiliging is één onderdeel van je uitrusting. Een helm met kinband uit hoofdbescherming blijft op zijn plek als je valt, en werkhandschoenen met goede grip helpen bij klimmen en hijsen. Stevige werkschoenen met een stroeve zool geven houvast op steigers en daken. Meer achtergrond over persoonlijke beschermingsmiddelen lees je op alles over PBM's.